Classificatie van wijnen in Toscane
inhoud
DOC, DOCG of IGT – de afkortingen op het etiket geven aan waar een Toscaanse wijn vandaan komt en volgens welke regels deze is geproduceerd. Kort gezegd: DOCG is de hoogste Italiaanse oorsprongsbenaming met de strengste controles, DOC is de gecontroleerde oorsprongsbenaming daaronder, en IGT is ongeveer gelijk aan de Duitse Landwein (regionale wijn). Toscane heeft elf DOCG-wijnen, waaronder Brunello di Montalcino, Vino Nobile di Montepulciano en de twee aparte wijnen Chianti en Chianti Classico.
In één oogopslag: Wijnclassificatie in Italië
- Wijn (voorheen Vino da Tavola): eenvoudige wijn zonder beschermde oorsprongsbenaming
- IGT / IGPBeschermde geografische aanduiding, zoals streekwijn – ook veel “Super Tuscans”
- DOC / DOP: gecontroleerde oorsprongsbenaming met gedefinieerd gebied, druivenrassen en maximale opbrengst
- DOCG / DOPGecontroleerde en gegarandeerde oorsprongsbenaming, ten minste 7 jaar vóór DOC, genummerde, door de overheid uitgegeven band op de flessenhals.
- Chianti ≠ Chianti Classico: twee aparte DOCG-wijnen; alleen de Chianti Classico draagt de zwarte haan.
De kwaliteitsniveaus van Italiaanse wijnen
In Italië zijn er vier niveaus van wijnbenaming. Sinds de hervorming van de EU-wijnmarkt in 2009 worden deze benamingen in heel Europa uniform aangeduid als PDO (Beschermde Oorsprongsbenaming, Italiaanse DOP) en PGI (Beschermde Geografische Aanduiding, IGP). De traditionele termen DOC, DOCG en IGT mogen echter nog steeds worden gebruikt en staan op de meeste Toscaanse etiketten. Dit wordt nu geregeld door EU-verordening (EU) nr. 1308/2013, Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/33 en de Italiaanse wijnwet (Legge 238/2016, "Testo Unico del Vino").
| Traditioneel niveau | EU-term | Dit komt overeen met ongeveer |
|---|---|---|
| Vino (voorheen Vino da Tavola) | Wijn zonder BOB/BGA | Tafelwijn |
| IGT – Indicazione Geographica Tipica | IGP (ggA) | Landwijn |
| DOC – Denominazione di Origine Controllata | DOP (gU) | kwaliteitswijn |
| DOCG – Denominazione di Origine Controllata en Garantita | DOP (gU) | Kwaliteitswijn met de strengste kwaliteitscontroles. |
Vino (Vino da Tavola)
Een eenvoudige wijn zonder beschermde oorsprongsbenaming – voorheen bekend als Vino da Tavola. Deze wijn is niet onderworpen aan een oorsprongsonderzoek; sinds 2010 mogen echter onder bepaalde voorwaarden wel het druivenras en het oogstjaar worden vermeld. Zo'n huiswijn kan een aangename verrassing zijn voor Italiaanse vrienden met een eigen wijngaard.
IGT – Indicazione Geographica Tipica
IGT is de eerste oorsprongsbenaming en is ongeveer gelijk aan de Duitse Landwein (plattelandswijn). Minstens 85% van de druiven moet afkomstig zijn uit de aangewezen regio. Dit betekent niet dat IGT-wijnen eenvoudig zijn: veel beroemde Super Tuscans werden bewust als IGT gebotteld omdat ze bijvoorbeeld Cabernet Sauvignon of Merlot bevatten in verhoudingen die de lokale DOC-voorschriften niet toestonden. Er zijn zes IGT's in Toscane, waaronder Toscana (Toscano), Costa Toscana, Alta Valle della Greve, Colli della Toscana Centrale, Montecastelli en Val di Magra.
DOC – Denominazione di Origine Controllata
DOC-wijnen mogen alleen worden geproduceerd in een afgebakend gebied, van toegestane druivensoorten en met een beperkte opbrengst per hectare; elke batch wordt chemisch en sensorisch getest. De regels zijn vastgelegd in de betreffende Disciplinare (productievoorschriften). Er zijn ongeveer 40 DOC's in Toscane, waaronder (alfabetisch): Ansonica Costa dell'Argentario, Barco Reale di Carmignano, Bianco dell'Empolese, Bianco di Pitigliano, Bolgheri, Bolgheri Sassicaia, Candia dei Colli Apuani, Capalbio, Colli dell'Etruria Centrale, Colli di Luni, Colline Lucchesi, Cortona, Elba, Grance Senesi, Maremma Toscana, Montecarlo, Montecucco, Monteregio di Massa Marittima, Montescudaio, Moscadello di Montalcino, Orcia, Parrina, Pomino, Rosso di Montalcino, Rosso di Montepulciano, San Gimignano, San Torpè, Sant'Antimo, Sovana, Terratico di Bibbona, Terre di Casole, Terre di Pisa , Val d'Arbia, Valdarno di Sopra, Val di Cornia, Valdichiana Toscana, Valdinievole, Vin Santo del Chianti, Vin Santo del Chianti Classico, Vin Santo di Carmignano, Vin Santo di Montepulciano.
DOCG – Denominazione di Origine Controllata en Garantita
DOCG is de hoogste aanduiding. Deze kan alleen worden toegekend aan een wijn die al minstens zeven jaar de DOC-status heeft en een bijzondere reputatie geniet. De controles zijn strenger en elke fles is voorzien van een genummerde staatsband ( contrassegno di Stato ) op de hals. Belangrijk: DOCG garandeert de herkomst en naleving van de regelgeving, maar niet automatisch een betere smaak. Een zorgvuldig gemaakte DOC- of IGT-wijn kan een DOCG-wijn overtreffen; de producent en het oogstjaar zijn cruciaal.
De 11 DOCG-wijnen van Toscane
| DOCG | Oppervlakte | Wijnsoort |
|---|---|---|
| Brunello di Montalcino | Montalcino (SI) | Rode wijn, 100% Sangiovese |
| Carmignano | Carmignano (PO) | Rode wijn, Sangiovese met Cabernet Sauvignon. |
| Chianti | Provincies Florence, Siena, Arezzo, Pisa, Pistoia, Prato | Rood, voornamelijk Sangiovese |
| Chianti Classico | zwischen Florence en Siena | Rode wijn, minimaal 80% Sangiovese |
| Elba Aleatico Passito | Elba-eiland (LE) | Zoete rode wijn uit Aleatico |
| Montecucco Sangiovese | Monte Amiata (GR) | Rood, Sangiovese |
| Morellino van Scansano | Maremma (GR) | Rood, Sangiovese |
| Suvereto | Suvereto (LI) | rood |
| Val di Cornia Rosso | Val di Cornia (LI/PI) | rood |
| Vernaccia di San Gimignano | San Gimignano (SI) | Wit, Vernaccia |
| Nobile di Montepulciano wijn | Montepulciano (SI) | Rood, Sangiovese (Prugnolo Gentile) |
Meer informatie over de wijnregio's vindt u in ons artikel "Wijn uit Toscane ", en over witte wijnen in ons artikel "Witte wijn uit Toscane ". Een bezoek aan Montepulciano is perfect voor Vino Nobile, en aan San Gimignano voor Vernaccia.
Chianti of Chianti Classico? De kwestie van de zwarte haan.
Chianti was lange tijd synoniem met Italiaanse wijn en werd traditioneel verkocht in een fles met een stroomhulsel ( fiasco ). Tegenwoordig bestaan er twee aparte DOCG-wijnen die vaak door elkaar worden gehaald:
Chianti DOCG
Chianti DOCG is afkomstig uit een groot gebied dat zes provincies rondom de historische kernregio omvat. De wijn wordt voornamelijk gemaakt van Sangiovese-druiven en kan onder de naam van een subzone worden verkocht, zoals Chianti Rufina, Chianti Colli Senesi of Chianti Colli Fiorentini. Het assortiment varieert van eenvoudige wijnen voor dagelijks gebruik tot gerijpte Riserva's.
Chianti Classico DOCG
Chianti Classico komt uit het historische hart van het gebied tussen Florence en Siena, met plaatsen als Greve, Castellina, Radda en Gaiole. Al in 1716 definieerde groothertog Cosimo III de' Medici de grenzen van Chianti per decreet – een van de eerste wettelijke regelingen betreffende de herkomst van wijn. De zwarte haan ( Gallo Nero ) was het embleem van de middeleeuwse Chianti Liga; in 1924 nam het nieuw opgerichte Consortium het als symbool aan. Sinds 1996 is Chianti Classico een onafhankelijke DOCG met eigen regelgeving (minimaal 80% Sangiovese), en sinds 2005 draagt elke fles Chianti Classico de zwarte haan op het etiket. Een Chianti zonder de aanduiding "Classico" mag de haan niet tonen.
Chianti Classico wordt aangeboden in drie varianten:
- Vintage: De basiswijn is op zijn vroegst ongeveer een jaar na de oogst te koop.
- Riserva: Minimaal 24 maanden rijping, waarvan ten minste drie maanden in de fles.
- Gran Selezione: Sinds 2014 is dit de hoogste categorie, met een minimale rijpingstijd van 30 maanden (waarvan drie maanden in de fles). De regels worden aangescherpt (in de toekomst minimaal 90% Sangiovese, alleen lokale blenddruivensoorten); bovendien mag het etiket nu een subzone (UGA) vermelden, zoals Panzano of Radda.
Lees meer over het landschap en de mooiste wijndorpjes onder Chianti in het hart van Toscane en de prachtige plekjes in Chianti.
Veelgestelde vragen over DOC en DOCG in Toscane
Wat is het verschil tussen DOC en DOCG?
Beide zijn beschermde oorsprongsbenamingen met afgebakende gebieden en regelgeving. DOCG is het hoogste niveau: de wijn moet minimaal zeven jaar onder de DOC-aanduiding vallen, is onderworpen aan strengere controles en draagt een genummerde, door de overheid uitgegeven band op de flessenhals.
Is DOCG altijd beter dan DOC of IGT?
Nee. DOCG garandeert herkomst en naleving van strikte regels, maar niet automatisch een betere smaak. Veel beroemde Super Tuscan-wijnen zijn geclassificeerd als IGT.
Wat is het verschil tussen Chianti en Chianti Classico?
Dit zijn twee verschillende DOCG-wijnen. Chianti Classico komt uit het historische kerngebied tussen Florence en Siena, bevat minstens 80% Sangiovese en draagt het logo met de zwarte haan. Chianti DOCG komt uit een groter gebied rondom deze zone.
Hoeveel DOCG-wijnen heeft Toscane?
Elf: Brunello di Montalcino, Carmignano, Chianti, Chianti Classico, Elba Aleatico Passito, Montecucco Sangiovese, Morellino di Scansano, Suvereto, Val di Cornia Rosso, Vernaccia di San Gimignano en Vino Nobile di Montepulciano.
Wat betekent de zwarte haan op de fles?
De Gallo Nero is het symbool van Chianti Classico. Sinds 2005 prijkt de haan op het etiket van elke fles Chianti Classico.
Wat is een Super Tuscan?
Een overwegend hoogwaardige rode wijn die niet voldoet aan de traditionele DOC-regels, bijvoorbeeld door het gebruik van internationale druivensoorten zoals Cabernet Sauvignon of Merlot. Veel van deze wijnen worden daarom geclassificeerd als IGT Toscana.
